Je collega fraudeert of levert ondermaatse zorg, wat nu?
1. Ga het gesprek aan met de betrokkene
Heb je een nietpluisgevoel maar ben je niet zeker van je zaak? Misschien is er geen sprake van bewuste misleiding maar onwetendheid of onkunde? Of wil je iemand de kans geven het probleem zelf op te lossen? Ga dan eerst het gesprek aan met de betrokkene. Oriënteer je vooraf op hoe je dat op een goede manier kunt doen, want het is natuurlijk geen gemakkelijk onderwerp om op tafel te leggen.
Gaat het om een tandarts of tandartsspecialist? Tijdens het gesprek kun je verwijzen naar de gedragsregels voor onze beroepsgroep. Daaruit volgt namelijk dat je een collega erop aanspreekt als je ongewenst gedrag of handelen in strijd met de professionele standaard vermoedt.
Spreekt een patiënt je aan op het handelen of een factuur van een collega, bijvoorbeeld een vorige tandarts of spoedtandarts, wees dan terughoudend met oordelen en kies eerder voor het stellen van verhelderende vragen.
2. Ga het gesprek aan met je werkgever of opdrachtgever
Heb je je collega de kans gegeven zelf in actie te komen maar gebeurt dat niet (voldoende)? Of twijfel je daaraan? Doe dan een melding bij je leidinggevende of opdrachtgever. Die moet jouw melding dan onderzoeken en zonodig verdere actie ondernemen. Ook de vertrouwenspersoon van de organisatie kan je verder helpen.
3. Maak een melding bij een toezichthouder of zorgverzekeraar
Is het tijd om verdere stappen te ondernemen? Maak dan extern melding, desgewenst kan dat anoniem. De toezichthouders IGJ en NZa kunnen strenge maatregelen opleggen, zoals boetes of het bevel om het werk neer te leggen:
- Gaat het om fraude? Meld bij de NZa
- Gaat het om ondermaatse zorg? Meld bij de IGJ
Is er een specifieke zorgverzekeraar de dupe? Contacteer die dan:
Je geniet extra bescherming als je extern fraude aankaart
Werk je in een organisatie waar een angstcultuur heerst, of durf je niets over fraude te zeggen uit angst voor repercussies? Weet dan dat je op basis van de Wet bescherming klokkenluiders extra bescherming geniet. Zowel de IGJ als de NZa hebben speciale klokkenluidersregelingen om te voorkomen dat je nadeel ondervindt van het melden van een misstand.
Die bescherming geniet je trouwens ook als zzp’er en ook als er in je opdrachtovereenkomst of arbeidscontract een geheimhoudingsclausule staat. Twijfel je? Overleg dan gerust met team Ledenservice of het verstandig is om je rechtsbijstandsverzekeraar of een jurist erbij te betrekken.
4. Dien een klacht in bij de tuchtrechter
Handelt een tandarts(specialist) in strijd met het medisch tuchtrecht dan kun je als collega een tuchtklacht indienen. Dat is het geval als diegene in strijd handelt met wat een behoorlijk beroepsbeoefenaar, of dat juist nalaat.
Het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg kan diverse maatregelen opleggen, zoals een waarschuwing, geldboete of zelfs het verbieden van het uitoefenen van het beroep van tandarts(specialist).
5. Dien een klacht in bij de KNMT
Vind je dat het handelen van een collega maakt dat hij of zij berispt moet worden als lid van de KNMT? Dan kun je een klacht indienen bij de Commissie Intern Tuchtrecht (CIT).
De CIT kan lichte en ook zwaardere maatregelen opleggen, waaronder het advies aan het KNMT-bestuur tot schorsing of ontzetting uit het lidmaatschap over te gaan.
Advies nodig? Team Ledenservice helpt je graag
Heb je advies nodig over welke stappen je kunt zetten als je misstanden op je werk vermoedt? Team Ledenservice helpt je graag verder.
Tips om het gesprek aan te gaan
- Bereid het gesprek goed voor: zet de feiten op een rij en bedenk wat je wilt bereiken. Spreek de inhoud eventueel vooraf door met een andere collega.
- Ga je een of meerdere specifieke casussen bespreken, houd dan rekening met het medisch beroepsgeheim: geef geen persoonsgegevens van patiënten zonder toestemming.
- Regel voor het gesprek een rustige gespreksruimte op een rustig tijdstip en zorg voor voldoende tijd. Voer het gesprek indien mogelijk met een derde erbij.
- Begin het gesprek met dat je je zorgen maakt om iets dat je hebt gezien.
- Focus op het proces, niet op de persoon. Bespreek waargenomen feiten en gedrag, zonder oordeel of subjectieve uitspraken.
- Geef je collega de gelegenheid om te reageren en emoties te uiten. Het kan zijn dat je collega ontkent, boos wordt of anderszins emotioneel reageert tijdens het gesprek. Laat stiltes vallen, waardoor je de mogelijkheid creëert dat de ander zich opent.
- Wees je bewust van je eigen emoties en non-verbale communicatie. Non-verbale communicatie is belangrijker dan gesproken woorden. Let er ook op dat je woorden parallel lopen aan je non-verbale communicatie.
- Als je collega het probleem erkent, bespreek dan welke vervolgstappen jullie gaan nemen. Maak hierover zo mogelijk concrete afspraken.
Wat doet de KNMT tegen fraude en misstanden?
Regelmatig krijgen we de vraag: “Wat vindt de KNMT hiervan? Kan de KNMT niet ingrijpen bij deze misstand?” De KNMT neemt (signalen van) fraude zeer hoog op. Alle tandartsen en tandartsspecialisten in Nederland worden geacht niet alleen kwalitatief goede maar ook passende mondzorg te leveren en alleen die behandelingen in rekening te brengen die daadwerkelijk zijn uitgevoerd. Frauderende personen of organisaties in de mondzorg berokkenen allereerst patiënten schade en laten hun collega's vallen. Daarnaast schaden ze het hoognodige maatschappelijke vertrouwen in de beroepsgroep.
De vervolgvraag is dan: kan de KNMT ingrijpen? Als vereniging hebben we, behalve als het om het lidmaatschap van de betrokken persoon of personen gaat, geen opsporende of handhavende functie. Dus zelf rechtstreeks de fraudeurs stoppen kunnen we niet. Wat we wel kunnen is op basis van signalen de toezichthouders IGJ en NZa, zorgverzekeraars en zonodig andere betrokkenen inschakelen om samen tot actie te komen. Momenteel gebeurt dat bijvoorbeeld naar aanleiding van vermeende misstanden in de ouderenzorg. Ontvangen we meerdere signalen over een specifieke tandarts of praktijk, dan nemen we (eerst) contact op om de signalen te bespreken.
Nog liever zetten we ons in voor heldere regels en duidelijke processen die fraude of ondermaatse zorg voorkomen. Daar maken we dan ook afspraken over met de NZa en de zorgverzekeraars, bijvoorbeeld rond prestatiebeschrijvingen of machtigingsprocessen. Verder helpen het Tarievenboekje en de informatie over behandelingen en codes op allesoverhetgebit.nl tandartsen en orthodontisten fouten te voorkomen. Tot slot bieden we regelmatig kennissessies aan over correct declareren, zoals tijdens gastcolleges op de Tandheelkundefaculteiten en de jaarlijkse update op onze Eindejaarsbijeenkomst.