Een jaar Meldpunt Machtigingen. Welke inzichten heeft het opgeleverd?

Karel Gosselink
3 minuten
Machtiging
Bijna een jaar geleden richtte de KNMT het Meldpunt Machtigingen op. Veel tandartsen meldden hier hun ervaringen over het toenemend aantal machtigingvereisten van zorgverzekeraars. Dit heeft de nodige inzichten opgeleverd.

Afgelopen jaar ontving de KNMT veel verontruste telefoontjes en e-mails van leden over de toegenomen machtigingseisen in de polisvoorwaarden voor de jeugd. Aanleiding om in maart 2025 het Meldpunt Machtigingen op te richten. De vele meldingen van leden over machtigingen hebben ons meerdere inzichten gegeven. Een deel is al beschreven in een nieuwsbericht afgelopen juli. Ondertussen hebben we over onze inzichten gesprekken gevoerd met de meeste zorgverzekeraars.

Inzichten vanuit het Meldpunt Machtigingen

We hebben geconstateerd dat er 10 zorgverzekeraars zijn (ieder met hun eigen labels), die allemaal weer andere voorwaarden en grensgetallen hanteren. Voor de 16 behandelingen waarvoor machtigingen aangevraagd moeten worden, betekent dit dat je in totaal op zo’n 160 machtigingsvereisten uitkomt.

Diverse zorgverzekeraars hebben in gesprekken met de KNMT aangegeven dat 'de grote massa geen last heeft van het machtigingsbeleid'. Daar zijn we het fundamenteel niet mee eens. Wat nog niet heel goed lijkt door te dringen bij verzekeraars is dat alle 160 verschillende machtigingsvereisten veel tijd in beslag nemen voor de tandarts. Dit zorgt voor een enorme lastenverzwaring en maakt de zorg onnodig duur. We ontvangen signalen van praktijken die een fulltime medewerker hebben moeten aannemen om de machtigingsaanvragen te verzorgen en tandartsen die hun vrije zaterdag aan administratie kwijt zijn.

De KNMT vindt dit geen goede ontwikkeling. Het tekort aan mensen binnen de mondzorg wordt op deze wijze alleen maar vergroot. Bovendien stoppen tandartsen eerder met het vak, omdat ze de toenemende administratieve druk meer dan zat zijn. Hierdoor loopt het tandartsentekort ook nog eens sneller op.

Ook ontvangt de KNMT de nodige klachten van patiënten over het verloop van machtigingsaanvragen. Patiënten geven aan dat er bij navraag bij de verzekeraar over de uiteindelijke vergoeding, zij vaak geen of een onduidelijk antwoord krijgen. In sommige gevallen wordt er vanuit de zorgverzekeraar voor informatie verwezen naar de tandarts. Echter, de informatie over vergoedingen is een onderdeel van de informatieplicht van de zorgverzekeraar. 

De gang van zaken heeft soms tot schrijnende situaties geleid, bijvoorbeeld van een moeder die afspraken bij de tandarts voor haar drie haar kinderen uit voorzorg maar afzegt, omdat ze voor één van haar kinderen een onverwachte nota ontving. Ook is door patiënten aangegeven dat de polisvoorwaarden onduidelijk zijn en dat de zorgverzekeraar niet duidelijk communiceert dat er in 2025 wijzigingen zijn in de voorwaarden. Vrijwel alle ouders zijn in de veronderstelling dat mondzorg voor de jeugd ‘gratis’ is, wat in de praktijk soms niet het geval is. De KNMT maakt zich zorgen over de wijze waarop zorgverzekeraars met ouders en patiënten omgaan.

We hebben onze zorgen over het machtigingsbeleid besproken met het grootste deel van de verzekeraars. Opvallend is hoe verschillend verzekeraars hierin staan. De ene verzekeraar zegt dat het nog strenger mag, een ander pleit voor uniformering van de machtigingsvereisten, en weer een ander vraagt zich af of de administratieve last – zowel bij zorgverzekeraar als zorgaanbieder - wel opweegt tegen de zogenaamde winst. Soms wordt gewoon toegegeven dat het machtigingsbeleid uit kostenoverwegingen is ingevoerd. Andere zorgverzekeraars voelen zich gedwongen het machtigingenbeleid van de strengere zorgverzekeraars over te nemen. Zorgverzekeraars hebben soms ook last van elkaars beleid. Er worden soms machtigingen gevraagd door een zorgverzekeraar, omdat een andere verzekeraar dat ook doet. Dat kost zowel de zorgverzekeraar als de zorgaanbieder tijd.

Eén zorgverzekeraar heeft aangegeven te willen gaan kijken welke vereisten veranderd of zelfs geschrapt zouden kunnen worden. Dat is een zeer positief signaal, wat ons betreft.

Het niet goed kunnen bereiken van de adviserend tandartsen is een knelpunt dat blijft terugkomen in de meldingen. Dit punt werd door enkele zorgverzekeraars herkend en daarover zijn verbeteringen afgesproken. 

Direct contact met een adviserend tandarts is helaas (nog) bij te weinig verzekeraars mogelijk. Meestal wordt er gewerkt met terugbelverzoeken. We hebben benadrukt dat direct contact tussen tandarts en adviserend tandarts zeer wenselijk is voor een vlotte afhandeling en hopen op dit vlak bij meer zorgverzekeraars veranderingen te zien het komend jaar. 

We hebben de contactmogelijkheden met de adviserend tandartsen en zorgverzekeraars in kaart gebracht.

Op een aantal knelpunten hebben we ondanks gesprekken geen resultaat kunnen behalen. Zo is er nog steeds een zorgverzekeraar die 3D-gipsmodellen opvraagt, omdat een 3D-scan niet voldoende zou zijn. Deze zorgverzekeraar trekt zich weinig aan van de tijd, kosten en frustratie die het de tandarts kost om zo’n 3D-gipsmodel aan te leveren. 

De laatste maanden krijgen we nog nauwelijks meldingen over het onnodig opvragen van de hele behandelhistorie. Het lijkt erop dat onze oproep aan de zorgverzekeraars is opgepakt om terughoudend te zijn me deze opvraag. We hebben uit kunnen leggen dat je als tandarts je patiënt om toestemming moet vragen om die informatie te mogen versturen en dat dit niet relevant is voor het doen van een machtigingsaanvraag. En dat er dus écht alleen informatie opgevraagd mag worden die redelijkerwijs nodig is om de aanvraag te kunnen beoordelen. 

De positie van tandarts en KNMT in het machtigingsbeleid

Machtigingseisen staan in de polisvoorwaarden van de verzekerde en zijn in feite contractuele eisen van de zorgverzekeraar aan zijn verzekerden en geen afspraak tussen tandarts en patiënt. Evenwel is het voor de tandarts onmogelijk om van iedere patiënt de polisvoorwaarden te kennen. En dat maakt het vaak erg lastig. In de eerste plaats voor de tandarts die de machtiging namens zijn patiënt aanvraagt, in de tweede plaats voor de KNMT als beroepsvereniging. Zowel tandarts als KNMT zijn beiden geen partij in het contract tussen verzekerde en zorgverzekeraar. Toch worden onze leden wel geconfronteerd met de administratieve lasten die erbij komen, alle frustraties na afwijzingen en lastige gesprekken met patiënten wanneer een behandeling niet wordt gemachtigd.

Verzoeken van KNMT aan zorgverzekeraars

Uniformeer de machtigingsvereisten

Met zorgverzekeraars hebben we gesproken over de (on)mogelijkheden om te uniformeren. Dat zou een hoop uitzoekwerk schelen in de praktijken en maakt het voor de verzekerde wat duidelijker waar hij/zij aan toe is qua polisvoorwaarden Voor tandartsen zou het daarnaast behulpzaam zijn als de voorloopcodes ook geüniformeerd worden. We hebben dit besproken met ZN (Zorgverzekeraars Nederland) en die pakt dit verder op.

Zorg voor een bewaarfunctie in het machtigingenportaal

Aan ZN, die over het Vektis-systeem gaat, hebben we gevraagd de veelgehoorde klacht serieus te nemen dat er geen bewaarfunctie is in het machtigingenportaal. Soms lukt het nu eenmaal niet een formulier in één keer in te vullen, omdat er bijvoorbeeld een spoedsituatie tussendoor komt of omdat er nog wat moet worden uitgevraagd bij een patiënt of andere zorgverlener. Alles wat dan al is ingevuld raakt verloren en moet weer opnieuw worden ingevuld, wat weer extra tijd kost. Deze klacht is inmiddels opgelost. ZN werkt aan verdere verbeteringen aan het systeem.

Verzoeken van zorgverzekeraars aan tandartsen

Werk volgens de KIMO-richtlijn voor de jeugd

Op verzoek van de zorgverzekeraars hebben we van onze kant aangegeven de tandartsen erop te wijzen conform de KIMO-richtlijn voor de jeugd te werken. De preventieve rijtjes sealants in alle molaren zonder een goede indicatie en standaard 2 keer per jaar bitjes met fluoride zijn niet meer van deze tijd. 

Schrijf een duidelijke indicatie op

Naast het eerder gedane verzoek van verzekeraars aan tandartsen om te werken volgens de richtlijnen van het KIMO vragen zorgverzekeraars aan tandartsen goed na te denken over de indicatie die je opschrijft in de aanvraag en de motivatie daarvoor. Het komt geregeld voor dat die (te) onduidelijk is om een aanvraag te kunnen beoordelen, met een afwijzing en een nieuwe aanvraag tot gevolg. Verzekeraars geven in sommige gevallen aan waar de aanvraag aan moet voldoen, soms kan dat inzicht helpen.

Overzicht van de polisvoorwaarden jeugd 

Om je te helpen om makkelijk de polisvoorwaarden voor de jeugd van alle zorgverzekeraars in te zien, hebben we deze voor 2026 in een schema gezet op het besloten deel van onze website. Hierin kun je terugvinden welke verzekeraar welke machtigingseisen stelt en wat er al dan niet wordt vergoed.

Bekijk de polisvoorwaarden jeugd 2026

Meldpunt Machtigingen gaat verder

Als KNMT blijven we signalen ontvangen via het Meldpunt Machtigingen en knelpunten bespreken met betreffende zorgverzekeraars. Wij hopen middels gesprekken en verbeteren van de relaties met zorgverzekeraars meer begrip te krijgen voor waar onze leden tegenaan lopen. 

Naar het Meldpunt Machtigingen