Concept Zelfstandigenwet: complexer dan wenselijk
Wat doet de KNMT?
Momenteel is de Zelfstandigenwet nog slechts in concept. Wij hebben het concept uitvoerig geanalyseerd. We hebben vervolgens onze conclusies ingebracht tijdens een stakeholdersessie waarvoor het ministerie van Sociale Zaken ons heeft uitgenodigd. Daarnaast hebben we gereageerd via de internetconsultatie. Daarna volgt nog een advies van de Raad van State en een aantal uitvoeringstoetsen. Vervolgens gaan de Tweede en daarna de Eerste Kamer erover stemmen. Minister Aartsen hoopt dat de wet in kan gaan per 1 januari 2028. Als dat het geval is, dan zal je als zzp’er al per 2027 rekening moeten houden met het criterium van 3 opdrachtgevers.
2 hoofdcriteria, 7 controlepunten
Het wetsvoorstel Zelfstandigenwet kent twee hoofdcriteria en 7 controlepunten: de Zelfstandigentoets, met 3 controlepunten en de Werkrelatietoets, met 4 controlepunten.
Zelfstandigentoets
- De werkende heeft in de periode t/m vorig kalenderjaar in totaal tenminste 3 opdrachtgevers gehad
- De werkende heeft een minimumbedrag aan voorzieningen besteed tegen risico’s die horen bij het werken als zelfstandige
- De werkende heeft de basisvoorwaarden op orde om als zelfstandige te kunnen werken
Werkrelatietoets
- De wil van de partijen
- De vrijheid van organisatie van het werk
- De vrijheid van organisatie van de werktijden en de werkplek
- Werken voor eigen rekening en risico
Een zelfstandige tandarts(-specialist) moet volgens het voorstel naar genoegen van een werkverschaffer (de opdrachtgevende praktijk) aannemelijk maken dat aan de controlepunten van de Zelfstandigentoets wordt voldaan.
De KNMT heeft op verschillende momenten en in haar reactie op de internetconsultatie duidelijk gemaakt dat bij deze controlepunten geen rekening wordt gehouden met levensfase, persoonlijke omstandigheden of gevoeligheden bij vorige opdrachtgevers.
De werkverschaffer en de zelfstandige moeten samen beoordelen of bij het maken van de afspraken en de uitvoering van de opdracht wordt voldaan aan de controlepunten van de Werkrelatietoets.
De KNMT heeft daarbij duidelijk gemaakt dat uit de memorie van toelichting valt af te leiden dat de opvattingen over deze controlepunten vrij rigide de opvattingen van de Belastingdienst volgen. Dat is een nadeel voor de zorg in het algemeen.
Geen werkgeversgezag
Heb je alle controlepunten kunnen afvinken? Dan beloont de Zelfstandigenwet met het vaststellen van de afwezigheid van werkgeversgezag en daarmee is er geen sprake van een arbeidsovereenkomst. Dat is de ‘veilige haven’ die de minister benoemt, waarbij hij ook direct meldt dat er andere wetgeving is die alsnog kan leiden tot verplichtingen voor de werkverschaffer in het kader van de loonheffingen.
Beoordeling op basis van de holistische toets blijft mogelijk
Kun je niet alle controlepunten van de 2 toetsen uit de Zelfstandigenwet afvinken? Dan kun je nog steeds de aard van de arbeidsrelatie toetsen aan de Deliveroo-criteria. Je kunt daarvoor gebruikmaken van verschillende hulpmiddelen, zoals onze handreikingen (eentje voor praktijkhouders en eentje voor zzp'ers) en de zzp-tool.
De modelovereenkomsten van opdracht blijven tot 2030 van toepassing en kun je gebruiken als uit jouw beoordeling volgt dat partijen buiten dienstbetrekking (dus op opdrachtbasis) samen kunnen werken.
De KNMT zet zich in voor een verbetering en verduidelijking van de concept-Zelfstandigenwet, maar bereidt zich voor op alle scenario’s. Daarom zijn we nu al bezig met het aanscherpen van de modelovereenkomsten van opdracht en de al bestaande alternatieven.
Lees onze volledige reactie op het concept van de Zelfstandigenwet
Kom naar de Eindejaarsbijeenkomst
Heb je vragen over de gevolgen van de Zelfstandigenwet voor jouw situatie? Team Ledenservice staat je graag te woord. Of kom maandag 30 november naar de Eindejaarsbijeenkomst. Onze praktijkspecialist Harry Korver praat je tijdens een van de deelsessies graag bij over de stand van zaken en beantwoordt vragen van deelnemers.