Doe de check: ben jij ingericht op patiënten met een beperking?

Maak de praktijk fysiek toegankelijk

Controleer of iemand met een rolstoel of rollator zelfstandig naar binnen kan. Vermijd drempels, houd doorgangen breed genoeg en zorg dat gangen en deuren niet worden geblokkeerd door meubels of andere spullen.

Zorg voor parkeren of afzetten dichtbij

Zorg indien mogelijk voor een toegankelijke parkeerplaats dicht bij de ingang. Is die er niet, kijk dan of iemand voor de deur kan worden afgezet voordat de auto wordt geparkeerd.

Zorg voor voldoende ruimte in de behandelkamer

Houd voldoende ruimte vrij naast de behandelstoel voor een rolstoel of rollator. Vraag vooraf of de patiënt zelfstandig kan overstappen en welke hulp daarbij eventueel nodig is. Kan iemand niet overstappen, bespreek dan hoe de behandeling op een andere manier kan worden uitgevoerd.

Communiceer kort en duidelijk

Gebruik korte zinnen en stel één vraag tegelijk. Vermijd vaktermen of leg ze direct uit. Geef de patiënt voldoende tijd om de informatie te verwerken en antwoord te geven.

Handige hulpmiddelen voor laagdrempelige communicatie

Vertel vooraf wat je gaat doen

Leg iedere handeling kort uit voordat je begint. Bijvoorbeeld: eerst de stoel naar achteren, daarna de mond bekijken en vervolgens eventueel behandelen. Laat materialen of handelingen vooraf zien als dat helpt.

Houd rekening met de afspraakplanning

Plan een langere afspraak wanneer je verwacht dat uitleg, verplaatsen of behandelen meer tijd kost. Houd ook rekening met het moment van de afspraak. Een rustig tijdstip kan prettig zijn als iemand snel wordt afgeleid of moeite heeft met veel geluid en drukte. Ook kan de belastbaarheid gedurende de dag verschillen. Vraag daarom wat voor de patiënt het beste werkt.

Vraag vooraf naar bijzonderheden

Iedere patiënt is anders. Vraag daarom vooraf waar je tijdens de afspraak rekening mee moet houden. Denk aan lichamelijke beperkingen, een aangepaste houding, extra uitleg of moeite met het verwerken van informatie. Stel concrete vragen en vul niet zelf in wat iemand wel of niet kan. Vraag de patiënt wat nodig is en wat voor hem of haar goed werkt.

Spreek de patiënt zelf aan

Richt je tijdens het gesprek zoveel mogelijk tot de patiënt zelf. Een eventuele begeleider kan helpen met uitleg of informatie wanneer dat nodig is, maar neem de patiënt altijd mee in het gesprek.

Geef instructies ook mee voor thuis

Mondelinge uitleg kan snel worden vergeten of verkeerd worden begrepen. Geef belangrijke adviezen daarom zo nodig ook mee in een eenvoudige, passende vorm, bijvoorbeeld schriftelijk of met afbeeldingen.

Leg relevante informatie op de juiste plek vast

Informatie die belangrijk is voor de behandeling of een volgend bezoek, leg je vast in het patiëntendossier. Denk aan extra tijd, hulp bij het overstappen of een bepaalde manier van communiceren. Zo weten jij en je collega’s bij een volgend bezoek direct waar rekening mee moet worden gehouden en hoeft dit niet steeds opnieuw te worden uitgevraagd. Gebruik je persoonlijke werkaantekeningen voor eventuele geheugensteuntjes die niet direct betrekking hebben op de zorg aan de patiënt.

Vraag patiënten om feedback

De beste toegankelijkheidscheck komt soms van patiënten zelf. Vraag bijvoorbeeld: ‘Hoe heeft u het bezoek en de behandeling ervaren? Is er iets waar we bij een volgende behandeling rekening mee kunnen houden?’

Wanneer behandeling in de reguliere praktijk niet mogelijk is

Soms vraagt de behandeling om zorg of aanpassingen die binnen de reguliere praktijk niet mogelijk zijn. Dan kun je verwijzing naar een Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde overwegen.

Wil je je verder verdiepen? Neem dan eens de toegankelijkheidstips door uit de Praktijkwijzer Mondzorg voor kwetsbare ouderen.