Introductie
Het doel van dit onderzoek is om te achterhalen of er een verband zit tussen de prevalentie van pijn bij verstandskiezen en de ligging van deze verstandskiezen. Daarnaast is er ook gekeken of er een verband is tussen de prevalentie van pijn bij verstandskiezen en de volgende variabelen: leeftijd, geslacht en de kaak (boven of onder) waarin de verstandskiezen doorkomen. Het is belangrijk om te weten of hier sprake is van een verband. Geïmpacteerde derde molaren (IM3) komen namelijk veel voor.
Het zou mooi zijn als aangetoond kan worden dat één ligging/geslacht/kaak/leeftijdsgroep meer pijn veroorzaakt dan de ander. In de indicatiestelling zou hier dan rekening mee gehouden kunnen worden. Zoals hierboven beschreven, gaat het in dit onderzoek over twee belangrijke termen: orofaciale pijn en geïmpacteerde derde molaren ofwel ‘’IM3’’. De definitie van ‘orofaciale pijn’ luidt als volgt: “Een aversieve zintuiglijke en emotionele ervaring die typisch veroorzaakt wordt door, of lijkt op daadwerkelijk of potentieel weefselletsel, dat de oorsprong vindt in het gebied van het gezicht en de mond”.
De term ‘geïmpacteerd’ is in dit onderzoek gedefinieerd als: “De staat waarin een tand nog niet (helemaal) is doorgekomen en daarom niet helemaal zichtbaar is voor het oog”. Deze definitie is gebruikt omdat dezelfde definitie wordt gehandhaafd binnen de MKA-afdeling van het Radboud UMC. Voor duidelijke classificatie van de IM3’s is in dit onderzoek gebruik gemaakt van de classificatie volgens de ‘Winter Classification’. Omdat de term ‘Pijn die gerelateerd is aan geimpacteerde derde molaren’ veel voorkomt, wordt deze in het vervolg afgekort naar IM3ROP (Impacted third molar Related Orofacial Pain).
Methodologie
Dit onderzoek heeft ethische toestemming verkregen door CMO en is geregistreerd in het research management system PaNAMa. De onderzoekers hadden toegang tot patiëntenkaarten van patiënten van de MKA-afdeling van het Radboud UMC. Dit was mogelijk omdat patiënten bij registratie een Informed Consent ondertekenen waarin zij toestemming geven voor inzage in hun gegevens ten behoeve van onderwijs en/of onderzoek. Inclusie en exclusie vonden plaats op basis van vooraf vastgestelde criteria, waarbij uitsluitend initiële gegevens van patiënten met een geldige Informed Consent zijn gebruikt. Aan deze patiënten werd een mail gestuurd met een informatieflyer over wat het onderzoek inhield en wat er zou gaan gebeuren met hun gegevens. Patiënten konden vervolgens digitaal informed consent geven. Nadat deze verkregen was, was er sprake van een tweede nauwkeurigere check van de patiëntenkaarten. Hier werd nog een keer gekeken of de patiënten echt in aanmerking kwamen voor het onderzoek. Als dit zo was werden meteen de benodigde gegevens uit de patiëntenkaarten geëxtraheerd. In het programma SPSS werd de statistiek verder uitgevoerd. Eerst beschrijvende statistiek en later ook de Chi-kwadraattoets tussen de betreffende variabelen om te zien of er sprake was van een verband.
Resultaten en Discussie
In dit onderzoek zijn geïmpacteerde derde molaren zoals eerder besproken geclassificeerd op basis van positie. Hierbij kwam de verticale positie het meest voor, gevolgd door mesio-angulair, horizontaal, disto-angulair en bucco-linguaal. Zoals tabel 2 aangeeft, werd er echter geen significant verband (p>0,05) gevonden tussen deze classificaties en de prevalentie van pijn (IM3ROP). Ook tussen IM3ROP en de andere variabelen werd geen significant verband gevonden.
"Dit onderzoek wijkt af van eerdere studies, zoals een Turkse studie die wél een verband aantoonde tussen ligging en IM3ROP[2]. Dit kan liggen aan populatieverschillen of de hoge orthodontische behandelingsgraad in Nederland (45%)[3], waardoor vaak meer ruimte in de kaak ontstaat.
Demografisch gezien bleek dat geïmpacteerde derde molaren vaker bij vrouwen voorkwamen (58,7%) dan bij mannen (41,3%), mogelijk door vroegtijdige groeistop van de kaak bij vrouwen. [4, 5] Toch was er geen significante relatie tussen geslacht en pijn. Ook leeftijd speelde geen duidelijke rol; vermoedelijk doordat in Nederland preventief verstandskiezen vaak vóór het 18e levensjaar worden verwijderd. Verder werden meer geïmpacteerde molaren in de onderkaak (118) dan in de bovenkaak (71) gevonden, maar zonder significant verband met pijn.
Kortom, classificatie en demografie lijken in deze studie geen doorslaggevende factor voor pijn bij geïmpacteerde derde molaren. Aanbevolen wordt om grotere, meer diverse populaties te onderzoeken en ook de invloed van orthodontie op impactie nader te bestuderen.
Conclusie
Deze cross-sectionele studie onderzocht middels kwantitatieve analyse of er significante associaties bestaan tussen de impactieklasse van derde molaren, leeftijd, geslacht en de onder- of bovenkaak met de prevalentie van IM3ROP. De resultaten toonden geen significante verbanden voor deze variabelen afzonderlijk, wat suggereert dat noch impactieklasse, leeftijd, geslacht, noch boven-/onderkaak IM3ROP kan voorspellen of voorkomen.
Bekijk de 4 genomineerde scripties