Wat kan ik als praktijkhouder met een cao?
In een cao leggen praktijkhouders en personeel via hun werkgevers- en werknemersvertegenwoordiging centraal de arbeidsvoorwaarden in de mondzorg vast. Beide partijen moeten bij iedere nieuwe cao instemmen met de afspraken. Je weet met een cao dat je in principe voldoet aan goed werkgeverschap op het gebied van arbeidsvoorwaarden. Een cao biedt duidelijkheid en maakt gesprekken over arbeidsvoorwaarden met eigen personeel in de praktijk makkelijker. Je hoeft niet zelf wet- en regelgeving bij te houden, die worden vanzelf verwerkt in de cao. Een cao helpt ook bij wettelijke verplichtingen, zoals de branche-erkenning voor de RI&E en het opzetten van een functiewaarderingssysteem volgens de Wet op loontransparantie.
Aandachtspunten cao
Tegelijkertijd kent een cao ook beperkingen. Dat afspraken centraal worden gemaakt, betekent dat je minder individuele invloed op de uitkomsten kunt uitoefenen. Daarnaast heb je zelf minder vrijheid om keuzes te maken in jouw arbeidsvoorwaardenbeleid.
Hoe zou een cao voor de mondzorg eruit kunnen zien?
- De AVR uit 2022 dient als basis, zodat een soepele overgang mogelijk is
- Arbeidsvoorwaarden worden in opvolgende cao’s stapsgewijs, over meerdere jaren, meer in lijn gebracht met een nog te bepalen benchmark.
- De cao heeft een minimumkarakter: zij legt een ondergrens vast, waarbij positief afwijken altijd mogelijk blijft (bijvoorbeeld extra verlofdagen of een 13e maand).
Als het komt tot een cao, dan wordt over elke volgende cao centraal onderhandeld. Komen we tot een resultaat, dan worden de achterbannen geraadpleegd, waarna een cao in werking treedt.
Voor wie geldt de cao?
Een cao geldt voor alle werkgevers en organisaties die tandheelkundige zorg aanbieden en voor al het personeel in loondienst, behalve tandartsen(specialisten) in loondienst.
Als de cao algemeen verbindend wordt verklaard door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, geldt deze ook voor niet-leden van de KNMT. Zo ontstaat een gelijk speelveld, waarbij iedereen weet welke arbeidsvoorwaarden van toepassing zijn.
Proces tot nu toe
In 2025 concludeerde de commissie Arbeidsvoorwaarden dat een cao voor de mondzorg mogelijk voldoet aan de toetsingscriteria, maar dat nader onderzoek nodig was. Dat onderzoek richtte zich op informeel overleg met vakbonden (FNV, CNV en AVV). In 2025 zijn kennismakingsgesprekken gevoerd en brainstormsessies gehouden, gevolgd door verkenningen die vanaf januari 2026 zijn voortgezet.
De vakbonden willen een duurzame samenwerking en staan open voor afspraken over een gefaseerde invoering van breed gedragen arbeidsvoorwaarden. Ook willen ze invloed uitoefenen op (politieke) ondersteuning voor de bekostiging van personeelskosten in de mondzorg.
Stapsgewijze aanpak
Er is een meerjarenplan opgesteld om te bepalen welke onderwerpen wanneer worden besproken. Dit helpt een evenwichtige verdeling van arbeidsvoorwaarden tussen werkgevers en werknemers te realiseren. De onderwerpen staan vast (zie concept-cao), maar de precieze inhoud wordt later samen met de vakbonden bepaald.
Input van leden kan ervoor zorgen dat bepaalde onderwerpen prioriteit krijgen. Veranderingen in wetgeving kunnen ook leiden tot aanpassingen. Het uitgangspunt blijft dat de specifieke eigenschappen van de mondzorg centraal staan. Eventuele resultaten worden altijd aan de leden voorgelegd.
Afspraken met vakbonden
Tijdens brainstormsessies zijn de uitgangspunten voor de cao in concept vastgesteld: hoe we met de vakbonden samenwerken en welke onderwerpen in de cao worden verkend. Deze afspraken zijn vastgelegd in de concept-cao en vormen het uitgangspunt voor verdere gesprekken. De KNMT en de vakbonden kunnen altijd besluiten om een volgende cao wel of niet af te sluiten.
Plus en min van een cao
Voordelen:
- Duidelijkheid en gemak: je hoeft niet zelf alle arbeidsvoorwaarden uit te werken.
- Gestructureerde ontzorging: afspraken zijn helder, iedereen weet wat hoort bij welke functie.
- Helder speelveld: gelijkheid tussen alle mondzorgpraktijken.
- Aantrekkingskracht: medewerkers zien direct wat ze kunnen verwachten.
- Professionaliseringsslag: de sector wordt sterker gepositioneerd.
Nadelen:
- Kosten: jaarlijkse loonindexatie en afspraken over doorbetaling bij ziekte.
- Minder vrijheid: minder regie over minimumafspraken.
- Vakbondsinvloed: cao-onderhandelingen verlopen via vakbonden, wat soms extra overleg vraagt.