Student onder druk: wat als de studie je op dreigt te breken?
Studenten en burn-out, een niet te onderschatten onderwerp. Volgens het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) ervaart 44 procent van de hbo- en wo-studenten depressie- of angstklachten, kampt bijna de helft vaak met prestatiedruk en geeft één op de 4 studenten aan ten minste af en toe levensmoe te zijn.
Oorzaken ontwikkelen aan burn-outgerelateerde klachten
Er zijn veel oorzaken waardoor studenten aan burn-outgerelateerde klachten ontwikkelen. De vraag of je wel de juiste studie hebt gekozen bijvoorbeeld. Of het snel willen afronden van je studie in verband met de financiën. Je studiebeurs is immers niet zaligmakend en hoe langer je over je studie doet, hoe hoger je studieschuld. En dan zijn de angst om te falen, anderen teleur te stellen, niet goed genoeg te zijn en de druk die anderen je kunnen opleggen – zoals die medestudenten die op sociale media laten zien dat hun studie perfect verloopt – nog niet eens genoemd.
Studenten Tandheelkunde ervaren emotionele uitputting
Van de studie Tandheelkunde is bekend dat die veel mentale stress en fysieke belasting met zich meebrengt. Dat bleek onder meer uit een onderzoek van dr. Ronald Gorter, psycholoog en universitair hoofddocent op ACTA, waarover hij enige jaren geleden in het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde (NTvT) publiceerde. Zo scoren studenten op het aspect ‘emotionele uitputting’ gemiddeld hoog en klaagt bijna iedere student over lichamelijke klachten. Ook ervaren vrouwelijke studenten gemiddeld meer studiestress dan hun mannelijke collega-studenten. Verder blijkt er een sterke correlatie te bestaan tussen lichamelijk klachten en emotionele uitputting. Ook specifiek voor studenten Tandheelkunde: zij hebben een sterke wens tot meer (pre)klinische docentenbegeleiding, wat weer samenhangt met studiestress, burnout en lichamelijke klachten.
Studiebelasting is gemiddeld
In het artikel in het NTvT wordt geconcludeerd dat studenten Tandheelkunde de studie gemiddeld als belastend ervaren, dat ze zich emotioneel uitgeput voelen en veel lichamelijke klachten hebben. Aanbevolen wordt dat in de opleiding ruim aandacht wordt geschonken aan het leren omgaan met stressvolle situaties en aandacht voor het lichamelijk welzijn.
Starters en stoppers
Heeft al die stress en onzekerheid rondom de studie uiteindelijk ook als gevolg dat studenten Tandheelkunde afhaken? Recente cijfers van studiekeuze123.nl laten zien dat de laatste jaren zo’n 4 van de 5 startende studenten Tandheelkunde in ons land uiteindelijk het bachelordiploma haalt. In Groningen ligt dat percentage rond de 70 procent, in Nijmegen rond de 90 procent en in Amsterdam zelfs daarboven.
Op deze laatste opleiding is de afgelopen jaren zelfs een dalende trend in uitvallende studenten te zien. In 2019 stopten tien studenten in het eerste jaar, in 2020 waren dat er zeven en in 2021 vijf.
Opvallend is dat nagenoeg alle studenten op de drie opleidingen die de bachelorfase afronden, doorstromen naar de master Tandheelkunde. Het percentage masterstudenten dat uiteindelijk tandarts wordt, ligt boven de 90.
Tips om in balans te zijn en te blijven
Dit artikel is eerder gepubliceerd in NT/Dentz 03/2024