Nieuw opleidingskeurmerk: ABC Mondzorgassistenten
Belangrijk voor praktijkhouders
- Als je een nieuwe assistent in dienst wilt nemen, check dan het Register Mondzorgassistenten. Zo weet je dat je iemand aanneemt die aantoonbaar bekwaam is.
- Raad je huidige assistenten aan zich te registreren in het Register Mondzorgassistenten.
Duidelijkheid scheppen over wat je moet kunnen, en wie daarvoor opleidt
Het is in Nederland niet verplicht om een diploma te hebben om als tandartsassistent aan de slag te gaan. Veel assistenten volgen een opleiding, maar het aanbod verschilt sterk. Er zijn korte particuliere trajecten, uitgebreide opleidingen en reguliere mbo-opleidingen. Voor mbo-opleidingen worden van oudsher normen vastgelegd door de overheid. Maar voor particuliere opleidingen bestond tot nu toe geen eenduidige kwaliteitsnorm.
Voor studenten was het lastig te beoordelen of ze een goede opleiding uitkozen. En werkgevers was lang niet altijd duidelijk wat zij precies mochten verwachten van een afgestudeerde assistent. Die situatie leidde tot onzekerheid.
- Over welke kennis en vaardigheden moet je als assistent beschikken?
- Welke opleiding biedt voldoende kwaliteit?
- En hoe toon je als werkgever aan dat medewerkers bekwaam zijn?
Het nieuwe keurmerk biedt antwoord op die vragen door te zorgen voor een uniforme standaard binnen de branche.
Het geef inzicht aan welke eisen een opleiding moet voldoen en welke competenties een afgestudeerde mondzorgassistent moet beheersen. Daarmee ontstaat een herkenbare kwaliteitsstandaard voor zowel studenten als werkgevers en opleiders. Daarnaast helpt het praktijken om richting de IGJ te voldoen om aan de eis om te werken met aantoonbaar bekwame medewerkers.
Op basis van een uitgebreid competentieprofiel
De basis van het keurmerk wordt gevormd door een uitgebreid beroepscompetentieprofiel. Hierin is nauwkeurig beschreven welke kennis, vaardigheden en professionele houding horen bij het werk van een mondzorgassistent. En dus wat iemand moet kennen en kunnen om een diploma op A-, B- of C-niveau te behalen. Op basis van dit profiel zijn 3 kwalificatieprofielen ontwikkeld voor de verschillende niveaus binnen het ABC-systeem.
- Tandartsassistent (A): ondersteunt de tandarts aan de stoel en aan de balie, maar voert zelf geen behandelingen uit.
- Preventieassistent (B): voert, naast de A-taken, zelfstandig een aantal preventieve handelingen bij patiënten uit.
- Paro-preventieassistent (C): voert, bovenop de A- en B-taken, behandelingen uit die gericht zijn op parodontitis.
Deze opbouw maakt niet alleen duidelijk wat een assistent mag en kan, maar creëert ook een logische ontwikkelroute binnen het vak. Assistenten kunnen instromen op niveau A en zich vervolgens verder ontwikkelen naar niveau B en C. Dat biedt perspectief voor medewerkers én maakt het voor opleiders eenvoudiger om voort te bouwen op een stevige basis.
Overzicht beroepscompetentieprofiel en kwalificatieprofielen
Erkende opleidingen vinden
Opleidingen die aan alle eisen voldoen, mogen na een certificeringsproces het ABC-keurmerk voeren. Voor aspirant-assistenten betekent dit dat zij vanaf nu bewust kunnen kiezen voor een branche-erkende opleiding.
Op de website van het Register Mondzorgassistenten staat welke opleidingen het ABC-keurmerk hebben. Daarmee is er één centrale plek waar toekomstige studenten betrouwbare informatie kunnen vinden over erkende opleidingsroutes binnen de mondzorg.
Een herkenbare kwaliteitsstandaard voor zowel studenten als werkgevers en opleiders
Kwaliteit van de mondzorg omhoog brengen
Het uiteindelijke doel van het keurmerk reikt verder dan alleen het opleidingsaanbod. De invoering van ABC Mondzorgassistenten moet bijdragen aan een hogere en beter aantoonbare kwaliteit van de mondzorg. Goed opgeleide assistenten zorgen voor een efficiëntere praktijkorganisatie, betere ondersteuning van tandartsen en een duidelijker taakverdeling binnen het behandelteam. Tegelijkertijd krijgen medewerkers meer mogelijkheden om zich professioneel te ontwikkelen en door te groeien.
Voor patiënten betekent dit dat zij kunnen rekenen op mondzorgprofessionals die beschikken over aantoonbare kennis en vaardigheden. Daarmee draagt het keurmerk uiteindelijk bij aan waar het in de mondzorg om draait: veilige, hoogwaardige en toekomstbestendige zorg.
"Niet iedereen kan dat werk zomaar doen"
KNMT-voorzitter Hans de Vries is ontzettend blij dat het keurmerk er is. “Het is belangrijk dat we als tandartsen kunnen aantonen dat ons ondersteunend personeel – assistenten, preventieassistenten en paropreventieassistenten – gedegen is opgeleid. Het laat zien dat niet zomaar iedereen dat werk kan doen, maar dat er kwaliteitseisen voor zijn. Het is daarbij relevant om uniformiteit te creëren: de patiënt kan erop rekenen dat het personeel in de praktijk gekwalificeerd is. Het keurmerk is voor iedereen van waarde: in de eerste plaats natuurlijk de patiënt, maar ook het personeel, de werkgevers én de opleidingen.”
Resultaat van samenwerking
De ontwikkeling van het kwaliteitskeurmerk ABC Mondzorgassistenten is het resultaat van een langdurig traject waarbij de hele mondzorgsector betrokken is geweest. Binnen de KNMT werkten de projectgroep en de commissie Opleidingen samen aan de totstandkoming van de beroeps- en kwalificatieprofielen. Daarbij werd expertise ingebracht door tandartsen, een orthodontist, een kaakchirurg, opleidingsdeskundigen, mondhygiënisten en assistenten.
Ook bestaande registers en particuliere opleiders leverden een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van het systeem. Daarnaast fungeerden 3 particuliere opleidingsinstituten – Dental Best Practice, Academie Tandartsenpraktijk en Edin Dental Academy – als klankbord. Hun praktijkervaring hielp om ervoor te zorgen dat de profielen niet alleen inhoudelijk sterk zijn, maar ook goed toepasbaar in de dagelijkse praktijk.
Het resultaat is een kwaliteitsmodel dat breed wordt gedragen binnen de sector en aansluit bij de behoeften van zowel werkgevers als opleiders en medewerkers.
Ben je nu tandartsassistent? Registreer je voor 1 januari 2027!
Werk je als tandartsassistent? Zorg dan dat je geregistreerd staat in het Register Mondzorgassistenten.
Op basis van een werkgeversverklaring kun je je tot en met 1 januari 2027 inschrijven. Daarna kan het alleen nog als met een mbo-diploma of na het volgen van een particuliere opleiding met het ABC-keurmerk.
Voor wie na 1 juli 2026 als assistent gaat werken, geldt het volgende: volg je een mbo-opleiding of een opleiding met het ABC-keurmerk? Dan verzorgt jouw opleider voor registratie zodra je je diploma hebt gehaald.
Sta je eenmaal in het register, dan kunnen jij en je werkgever daarmee je vakbekwaamheid aantonen.
Een uitgebreidere versie van dit artikel werd eerder gepubliceerd in NT/Dentz 04/2026