1.Zorg voor werkinstructies
Werkinstructies zijn essentieel voor helderheid over de te volgen werkwijze. Je beperkt daarmee ook de kans dat een werknemer jou bij calamiteiten succesvol aansprakelijk stelt voor een onveilige werksituatie. Zorg dat in de werkinstructie helder is welk systeem door wie wordt gebruikt, wat de routing is en wie waar verantwoordelijk voor is. Probeer het aantal werknemers dat tijdens het werk met gebruikte naalden in aanraking komt te beperken.
2. Aandacht, orde en netheid
Voorkom prikaccidenten door rustig en geconcentreerd te werken. Realiseer de grootst mogelijke orde en netheid op de werkplaats. Leg eventueel extra verdovingsmaterialen (carpule en naald) klaar, bij voorkeur buiten de spatzone. Wanneer bijspuiten nodig is, heb je deze bij de hand. Zolang je het seal niet verbreekt, kun je deze bij de volgende patiënt weer gebruiken.
3. Juiste routing: houd gebruikte naalden buiten het opruimproces
Stel voldoende naaldcontainers beschikbaar en plaats deze in de behandelkamer op het werkveld aan de kant ‘niet schoon werkgebied’. Meteen de naald afkoppelen in de behandelkamer heeft als voordeel dat je altijd weet bij welke persoon de naald is gebruikt. Dit is bij een mogelijk prikaccident van groot belang.
4. Wissel tijdig de naaldencontainer
Volle naaldencontainers vormen een risico op prikaccidenten. Leg in de werkinstructie vast dat deze worden gewisseld als ze voor driekwart of tot op de maatstreep vol zitten.
5. Neem een Prikaccidentenregeling
Zorg voor een helder protocol over hoe te handelen bij een prikaccident. Binnen 2 uur na een prikaccident dient er een professionele risico-inschatting uitgevoerd te zijn. De KNMT-leden zijn hiervoor middels hun lidmaatschap automatisch aansloten bij PrikPunt.
6. Intern kwaliteitsbeleid 'Gaat het toch een keer mis'?
Het prik-, snij- of spataccident moet door de betrokken werknemers intern als incident gemeld worden (Wkkgz). Volgens een vaste procedure worden mogelijke oorzaken geïnventariseerd en beoordeeld of er maatregelen genomen moeten worden om herhaling in de toekomst te voorkomen. Meer informatie over Veilig Incidenten melden (VIM)
1 In richtlijn 2010/32/EU is een verbod opgenomen op het recappen van injectienaalden. Per 1 januari 2012 is dit verbod in het Arbobesluit opgenomen.
Verbod op recappen voor medewerkers
Sinds 2012 is in het Arbobesluit opgenomen dat het recappen, dus het terugplaatsen van de dop op een naald, verboden is voor werknemers. Dit in verband met het voorkomen van prikaccidenten. Vanuit de overheid vindt handhaving plaats door de de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA).
Veilig werken voor medewerkers
Naaldcontainers voor de veilige afvoer van naalden en andere scherpe materialen alleen is niet voldoende. Dit betekent dat je als werkgever verplicht bent om veilige naaldsystemen2 beschikbaar te stellen voor je personeel. De Arbowet stelt dat economische afwegingen in de keuze van de te nemen maatregelen niet mogen mee tellen. Verder wordt voorlichting, training en intern toezicht als essentieel gezien om prikaccidenten te voorkomen.
Veilig werken als ondernemer
Als ondernemer val je zelf niet onder het Arbobesluit, maar uiteraard is veilig werken ook in jouw belang. Kies je toch voor het gebruik van reguliere (niet beveiligde) naaldsystemen, dan is het advies om te werken met een zogeheten één-hands methode of de schepmethode waarbij de handen uit de buurt van de naald blijven. Een hulpmiddel3 hierbij is een metalen houder, zoals de Miramatic® Holder Plus (Hagar & Werken). Uiteraard ben en blijf je zelf verantwoordelijk voor deze werkwijze en geldt dit niet voor jouw personeel in loondienst.
Samen werken aan veiligheid in de praktijk
Werk je als praktijkhouder samen met individuele beroepsbeoefenaren (tandarts(specialist) of mondhygiënist) in hun hoedanigheid als zelfstandige, zorg dan dat deze zorgverleners op de hoogte zijn van de in uw praktijk geldende werkwijze.
Overige ARBO-gerelateerde verplichtingen, o.a.:
- Risico-inventarisatie en- evaluatie (RI&E).
- Hepatitis B-vaccinatie.
- Basiscontract arbodienstverlening.
Tot slot bepaal je zelf welke manier van werken en welke hulpmiddelen leiden tot de meest veilige manier van werken in jouw praktijk. En die goed passen bij jou en jouw praktijk.
2 Voorbeeld van een veilig naaldsysteem, waarbij (zonder recappen) de beschermende dop over de gebruikte naald kan worden geschoven is de Ultra Safety Plus® (Septodent®).
3 Voorheen behoorde ook Safepoint®, van Frontier Medical Group tot de mogelijkheden. De Safepoint is niet meer leverbaar. Indien u in het bezit bent van een Safepoint dan kunt u met bijbehorende naaldbekers, die nog wel leverbaar zijn, blijven werken