Sara’s blog: hoe belangrijk is het stellen van grenzen?

10 maart 2019

Laatst was ik bij een leuke cursus waar een van de trainers stelde: “Zelfs als je een hectische ochtend hebt gehad, dien je er voor de volgende patiënt te zijn op het moment dat die je behandelkamer binnenstapt. Het gaat om de patiënt.

Het was niet de eerste keer dat ik dit hoorde. Ik ben er ook helemaal mee eens en ben er inmiddels zelfs heel goed in geworden. Dit is één van de regels van professioneel handelen: de patiënt heeft prioriteit en jij bent er om goede zorg te verlenen.

En hoe is het andersom?

Stel je voor dat je een goede werkdag hebt, alles gaat prima en je voelt je goed. De eerstvolgende patiënt heeft een hectische ochtend gehad en niet zoveel zin in zijn bezoek aan de tandarts. Je neemt de tijd om te luisteren en hem gerust te stellen en begint met behandelen. Tussendoor vraag je steeds hoe het gaat en patiënt reageert oké.

Toch merk je dat er iets aan je eigen gemoedstoestand gaat veranderen. Je merkt dat je je wat down gaat voelen. Er is tot zover geen reden voor, toch? Je hebt de patiënt goed begeleid en de behandeling gaat prima. Wat gebeurt hier? Je bent empathisch geweest, heb met de patiënt meegeleefd en hem gerustgesteld. Zou het kunnen zijn dat je de emoties en gedachtes van je patiënt onbewust hebt overgenomen? Het kan ook zijn dat je onbewust besloten hebt om een muur om je heen te bouwen. Je luistert wel, maar kunt niet echt met de patiënt meeleven.

Hier heb je te maken met het stellen van grenzen

Een grens is het onderscheid dat je maakt tussen jezelf en de wereld om je heen. Tussen jezelf en de ander en tussen verschillende situaties. Dat onderscheid zorgt voor scheiding en is tegelijk doordringbaar. Er is uitwisseling mogelijk. Als het onderscheid te vast en rigide wordt, creëert het een muur waardoor geen communicatie en verbinding meer mogelijk is. Als er helemaal geen scheiding zou zijn, word je één met de ander, je neemt diens waarden, emoties en gedachten over en je verliest jezelf.

In beide gevallen zijn er dus geen grenzen. Contextuele grenzen zijn extreem belangrijk in je werkleven, niet alleen in je relatie met je patiënten maar ook met je collega’s en je personeel. Maar hoe bewust ga je hiermee om en wat voor invloed heeft dit op je relaties in werk en privé omstandigheden?

En jouw grenzen in je persoonlijke interacties met jezelf en anderen?

Heb je, terwijl je deze woorden leest, al een sterk antwoord? Voor sommige mensen is het ondraaglijk om zich te scheiden van anderen. Scheiden betekent alleen en eenzaam, niet in staat zijn een verbinding aan te gaan met een ander. Voor anderen is verbinding maken dreigend, het betekent dat je jezelf verliest. Wees je ervan bewust dat je, als je je niet van de ander kunt scheiden, je ook geen verbinding kunt aangaan. En met onderscheid bedoel ik een gezonde verbinding met jezelf. Je wordt je bewust van je waarden en overtuigingen. Je wordt je ervan bewust dat je uniek bent, terwijl je in staat bent om verbinding met de ander aan te gaan.

Grenzen zorgen ervoor dat je jezelf begrijpt. Soms is het nodig om een muur om je op te bouwen om jezelf te beschermen, zodat je niet wordt overprikkeld door alle gebeurtenissen om je heen. En soms is het nodig om helemaal geen scheiding te leggen tussen jezelf en de ander, juist als je iets helemaal in jezelf wilt opnemen. Wat wel belangrijk is, is dat je je ervan bewust wordt van hoe je met je grenzen omgaat. Dit is essentieel voor een gezonde relatie met jezelf en de ander.

Hoe stel je gezonde grenzen?

Grenzen zijn niet iets wat je hebt zoals je donkere ogen en je blauwe auto. Ze zijn het resultaat van het type filters dat je gebruikt om je ervaring te organiseren. Er zijn drie primaire soorten filters: cognitief, fysiologisch en perceptueel. De manier waarop je deze filters gebruikt, wordt de vaardigheid om grenzen te stellen.

1. De cognitieve filter

Deze verwijst naar het vermogen om gelijkheid en verschil direct op te merken in plaats van de ene boven de andere te benadrukken. Je hebt de keuze om gelijkheid of verschil op te merken of om gelijkheid en verschil op te merken. De kunst is om spontaan de gelijkenis en verschil te kunnen opmerken. Stel je voor dat je een heel goede relatie met je collega hebt. Jullie lijken veel op elkaar en denken hetzelfde wat voor verbinding heeft gezorgd. Samen hebben jullie een prachtige praktijk en jullie werken goed samen. Wat gebeurt er op het moment dat het niet goed gaat met je collega? Die gaat door een moeilijke periode en is op het werk elke dag depressief. Ben je nu wel bewust en in staat om naast de gelijkenissen die jullie altijd hadden, nu het verschil te kunnen zien? Of ben je zo gewend aan jullie gelijkenissen dat je met je collega meevoelt en meegaat in diens gemoedstoestand? Om hier bewust van te worden kun je gedurende de dag deze vragen stellen:

  • Ben ik meer bezig met hoe deze situatie hetzelfde is als ik verwachtte te zijn of hoe het anders is?
  • Denk ik over bepaalde informatie op dezelfde manier of juist anders

2. Verbinding met je lichaam

Dit houdt een harmonie tussen je gedachten en je fysieke sensaties in. Het is je fysiologische filter en betekent dat je in staat bent om te denken en te voelen. Je gedachtes beïnvloeden je lichaam en je lichaam beïnvloedt je gedachtes. Je lichaam praat met jou en de taal die het gebruikt is sensatie. Er zijn verschillende manieren om meer in contact te komen met je lichaam. De eerst stap is om de tijd te nemen om hiermee vertrouwd te worden.

Perifeer zicht en gehoor

Deze bepalen hoe je de informatie die je ontvangt, via je ogen en oren waarneemt, in plaats van te analyseren of te beoordelen. Het gaat om de verhouding tussen wat op de voorgrond en wat op de achtergrond staat. Soms raakt deze verhouding in de war en wordt iets dat op de voorgrond staat zo groot dat het al je aandacht trekt. Inderdaad: tunnelvisie. Ben je bereid om je zicht te verbreden en de juiste verhoudingen waar te nemen? Als je je hiervan bewust bent en er bewust mee omgaat, creëer je keuzevrijheid in hoe je grenzen stelt, waar en wanneer. Je bepaalt wanneer je je wilt verbinden en wanneer je je wilt scheiden. En boven alles ben je in staat om je te verbinden zonder je helemaal te hoeven scheiden.

Sara Setodeh

Reageren? info@sarasetodeh.nl

Lees ook Sara's vorige blogs:

Total votes: 15

0 reacties op Sara’s blog: hoe belangrijk is het stellen van grenzen?