Bij medisch niet-noodzakelijke ingrepen geldt verzwaarde informatieplicht

20 augustus 2018

Klaagster heeft op 26 mei 2016 bij het Regionaal Tuchtcollege (RTG) te Eindhoven een klacht tegen haar tandarts ingediend. Zij heeft 28 kronen door hem laten plaatsen, maar de tandarts heeft onvoldoende voorbereidingen getroffen, geen anamnese afgenomen, geen offerte afgegeven, kronen van onvoldoende kwaliteit geplaatst en een ondeugdelijke administratie gevoerd. Zij baseert zich onder meer op een second opinion en op informatie die zij bij nog een andere tandarts heeft ingewonnen.

Uit de second opinion en de bevindingen van de andere tandarts kan worden opgemaakt dat de kronen niet allemaal de juiste vorm hadden en ook niet allemaal correct zijn geplaatst. De tandarts heeft onvoldoende weersproken dat hij aan de hiervoor geldende maatstaf heeft voldaan. Ook stelt het RTG vast dat de tandarts, toen bleek dat klaagster een DPSI van 3- scoorde, daar geen eigen beleid met eventueel een verwijzing naar een mondhygiënist, gevolgd door een controleafspraak op heeft toegepast, maar heeft volstaan met een poetsadvies. Vervolgens is hij direct bij de volgende afspraak gestart met de behandeling. Ook daarin heeft de tandarts niet gehandeld binnen de grenzen van een redelijk bekwame beroepsuitoefening. Het medisch dossier voldoet onder andere niet aan de daaraan te stellen eisen, nu het geen aantekening bevat dat aan klaagster informatie is verstrekt met betrekking tot de voorgestelde behandeling, de gang van zaken daarbij en het te verwachten behandelresultaat. Ook ontbreekt een ingevuld anamneseformulier en is er geen aantekening dat mondeling een anamnese is afgenomen. Evenmin blijkt dat aan klaagster voorafgaand aan de behandeling informatie is verstrekt over de kansen en risico’s van de behandelingen de te verwachten gang van zaken. Ook volgt uit het dossier niet – waar dat wel had gemoeten – dat klaagster geïnformeerd toestemming heeft gegeven voor de behandeling.

Uitspraak RTG

Het RTG verklaart de klacht gedeeltelijk gegrond en legt de tandarts een berisping op. De tandarts tekent beroep tegen de uitspraak aan.

Overwegingen CTG

In beroep overlegt de tandarts een ten tijde van de behandeling gemaakt model van het gebit van klaagster. Het CTG oordeelt dat dit model, in samenhang met een foto van het gebit van klaagster en wat de tandarts tijdens de zitting verklaart, het standpunt van de beide door klaagster aangezochte tandartsen voldoende weerlegt. Van het inschakelen van een mondhygiënist is door de tandarts afgezien omdat hij meende dat zijn behandeling het probleem zou kunnen verhelpen. Hiertegen heeft het CTG geen bedenkingen. Met betrekking tot de voorbereiding en de dossiervorming stelt het CTG dat de wens van klaagster om 28 kronen te laten plaatsen, een medisch niet-noodzakelijke ingreep betreft. Mogelijk met uitzondering van 2 van de 28 elementen, waar zich vanwege diepe pockets een probleem voordeed. Volgens het CTG geldt bij medisch niet-noodzakelijke ingrepen voor een hulpverlener een verzwaarde informatieplicht. De vrije keuze van de patiënt staat in een dergelijk geval immers centraal, waardoor goede en volledige informatie nog belangrijker is dan in het algemeen al het geval is. Hieraan is door de tandarts niet voldaan. Ook ontbreekt in het dossier een ingevuld anamneseformulier. Tijdens de zitting verklaren de tandarts en een getuige dat de anamnese mondeling, voorafgaand aan de behandeling, heeft plaatsgevonden. Op de patiëntenkaart is hiervan echter niets te vinden. Wel staat daarop diverse malen dat het anamneseformulier aan klaagster is meegegeven dan wel nog niet ingevuld retour is ontvangen. Bovendien heeft de tandarts twee maal op de kaart aangetekend dat hij zonder ingevuld anamneseformulier niet verder mag gaan met de behandeling. Dit roept bij het CTG de vraag op of het mondelinge onderzoek van de anamnese voldoende uitgebreid was. Ook komt uit de patiëntenkaart niet naar voren dat de tandarts klaagster heeft gewezen op de risico’s van de behandeling, noch dat hij met klaagster heeft gesproken over alternatieve, minder ingrijpende, oplossingen.

Uitspraak CTG

Ook het CTG verklaart de klacht gedeeltelijk gegrond en legt de tandarts een berisping op.

Commentaar

Is het anno 2018 nog nodig om het hele gebit te kronen? Meestal niet en zeker niet in deze zaak. Maar deze tandarts vond het wèl een goed idee. Bij twee elementen was ‘mogelijk’ sprake van een medische noodzaak. De overige 26 werden om onduidelijke redenen ook maar behandeld. Klaagster is achteraf niet tevreden over de kwaliteit van het werk. Maar wat is kwaliteit? Daarover blijken het RTG en het CTG verschillend te denken. Daarnaast zou de patiënt onvoldoende geïnformeerd zijn. Dat wil ik graag geloven. Een irreversibele, zeer uitgebreide behandeling lijkt mij geen prettig vooruitzicht. Daar moet toch heel wat tegenover staan, om die geïnformeerde keuze te maken. Bij het RTG houdt de klacht van klaagster dat er slecht werk was geleverd, stand. Twee tandartsen die het werk hadden beoordeeld, kwamen tot die conclusie. De tandarts voerde geen verweer, en het RTG had daar al met al genoeg aan om de tandarts ook op dit punt te berispen. In hoger beroep strandt deze klacht na verweer door de tandarts. Kennelijk is wat een redelijk bekwaam tandarts al dan niet kan, een voor discussie vatbaar begrip. De klacht over het ontbreken van informed consent voor de medisch niet-noodzakelijke ingreep tot het plaatsen van de kronen, houdt wel stand. Bij medisch niet-noodzakelijke ingrepen geldt voor een hulpverlener een verzwaarde informatieplicht. De notities in de patiëntenkaart zijn leidend voor het bewijs dat daaraan is voldaan. En nu die er niet zijn, ontbreekt dat bewijs. Beter nog is het om bij dit soort omvangrijke behandelplannen de patiënt ook schriftelijk te informeren. Dat voorkomt discussie achteraf. Daarnaast is er onvoldoende bewijs dat een voldoende uitgebreide anamnese is afgenomen. Ook hier schort het aan wat er in het dossier genoteerd is en heeft de tandarts een bewijsprobleem. Twee van de vier klachten houden in beroep stand en er volgt een berisping. Gezien het blijvende gevolg van deze medisch niet-noodzakelijke behandeling een milde sanctie. NT

Mona de Vries-Meijer is letselschadeadvocaat en heeft tevens tandheelkunde gestudeerd (vrij doctoraal 1992).

Deze rubriek bevat samenvattingen van uitspraken van de Centrale Klachtencommissie van de KNMT, de Regionale Tuchtcolleges en het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg en de Geschilleninstantie Mondzorg. Iedere samenvatting wordt van commentaar voorzien door een onafhankelijk deskundige.

0 reacties op Bij medisch niet-noodzakelijke ingrepen geldt verzwaarde informatieplicht