facebook

1 jaar corona: wat betekent de pandemie voor studenten Tandheelkunde?

Profile picture for user Pim Nugteren
Pim
Nugteren
6 minuten
student
In februari 2020 dook ook in Nederland het virus op dat zorgt voor de ergste crisis na de Tweede Wereldoorlog: corona. Iedereen is ermee geconfronteerd en hoewel er licht lijkt te zijn aan het eind van de tunnel ontwricht het virus nog steeds onze samenleving. NT/Dentz vroeg een aantal studenten Tandheelkunde in Amsterdam, Nijmegen en Groningen hoe zij er nu voor staan. Ze wilden best antwoorden, maar wel anoniem…

Iedereen zal het beamen: de coronapandemie heeft en had verregaande gevolgen voor de beroepsuitoefening van de tandarts – nog even los van diens privé-omstandigheden. Maar ook studenten Tandheelkunde hebben het in het afgelopen jaar zwaar te verduren gehad, en nog steeds. Zo is voor veel van hen hun sociale netwerk vrijwel volledig weggevallen en ligt het onderwijs deels stil, waardoor mogelijk studievertraging ontstaat. En daar zijn de meeste studenten uiteraard niet blij mee.

Gevraagd: erkenning van de vertraging

"Het draait wat mij betreft vooral om erkenning van de vertraging", zegt Julia*, student aan ACTA, die denkt dat dit voor het gros van haar medestudenten ook geldt. “Onze studie is voor een groot deel gebaseerd op praktijkonderwijs, daarom denk ik dat studenten Tandheelkunde nog net wat harder worden getroffen dan studenten die een andere opleiding volgen.”

Ze vindt het daarom jammer dat ACTA bijna standaard zegt dat studenten blij moeten zijn dat ze nog naar de opleiding mogen komen, zegt ze. Bij andere studies ligt zelfs het praktijkonderwijs plat. “Enerzijds klopt dat. Anderzijds maakt praktijkonderwijs daar een veel minder groot deel van de studie uit dan bij ons. En vaak krijgen studenten aan die andere opleidingen een vervangende opdracht om zo te voorkomen dat zij door het missen van de practica studievertraging oplopen. Helaas is dat voor ons geen optie.”

Daar komt volgens haar bij dat studenten aan ACTA nu ook een deel van de administratie erbij doen, noodzakelijk om zo min mogelijk mensen in het gebouw te hebben. Julia: “Helaas gaat dit ten koste van onze onderwijstijd voor het opdoen van klinische vaardigheden. En ik ben bang dat er vanaf februari nog meer gaat worden afgeschaald, omdat er een tekort aan docenten is. Dat komt overigens niet alleen door corona.”

Prioriteringsschema

Tegelijk zegt Julia te merken dat ACTA er alles aan doet om de studievertraging zoveel mogelijk te beperken. “Alles wat online kan, wordt ook online gedaan. Denk bijvoorbeeld aan colleges en tentamens.” Er is ook een prioriteringsschema dat aangeeft welk onderwijs voorrang heeft. "Preklinisch onderwijs, dus zonder patiënten, wordt ‘s avonds opgepakt. Al betreft het volgens mij vooral Bachelor 3, om de doorstroom naar de master zo min mogelijk te belemmeren. Qua patiëntenbehandeling heeft Master 3 voorrang, die studenten staan immers voor hun afstuderen. Voor Master 1 en Master 2 wordt er gewerkt in shifts zodat er zo min mogelijk studenten tegelijk aanwezig zijn. Dit in combinatie met minder dagen les hebben dan gewoonlijk betekent helaas wel dat we bizar weinig klinische tijd overhouden."

Studievertraging helemaal voorkomen gaat niet lukken, heeft Julia vernomen. “Want het is bijvoorbeeld niet mogelijk om ander onderwijs naar voren te trekken, bijvoorbeeld de scriptie vast in Master 2 te doen. Bachelor en Master 1 studenten kunnen er overigens wel voor kiezen om tentamens uit andere leerjaren alvast in hun vrije tijd te maken. Het idee is nu om, wanneer corona geen ding meer is, de vertraging bovenop het normale curriculum in te halen.”

Positieve geluiden

In Nijmegen zijn de geluiden positiever. "Wij hebben tot nu toe vrijwel geen vertraging opgelopen”, zegt Renate* desgevraagd. “Dat is heel knap geregeld, omdat we toch echt een groot gedeelte van het studiejaar gemist hebben. De faculteit was van ongeveer begin maart tot eind juni gesloten.“

Qua theorievakken merkten de studenten dat het vanuit de blokcoördinatie vrij snel lukte om colleges en werkgroepen om te zetten naar online lessen. zegt ze. “Hierdoor gingen de theorietentamens ook gewoon door. Wel hadden we deze allemaal online. Het lastige daaraan was dat deze tentamens bijna allemaal qua tijd werden verkort, om het opzoeken van antwoorden tegen te gaan. In mijn optiek waren sommige daardoor niet meer normaal te maken.”

Ik zie nog 2 dagen per week patiënten

Verder kwam bijvoorbeeld het praktisch onderwijs en de prekliniek in het gedrang, vertelt de Nijmeegse studente. “In het derde jaar moet je een bepaald aantal restauraties bij patiënten leggen, en ik heb gehoord dat bijna niemand daaraan is gekomen. Nadat in juni de faculteit weer openging, zijn de eisen van dat blok iets aangepast. Maar dat is niet altijd mogelijk. De endo op de prekliniek is in de maanden juni en juli nog afgemaakt, omdat je er daarna in principe één bij een patiënt moeten kunnen maken.”

Wat Renate vooral opvalt, is dat regelen van allerlei zaken gewoon moeilijk gaat. Er zijn telkens weer veranderingen, wat volgens haar om heel veel veerkracht vraagt. “Ik zie nog twee dagen in de week patiënten, waar ik heel blij mee ben. Je houdt toch een beetje ritme, ziet ook nog wat mensen en hebt dus gewoon sociaal contact. Wat het lastig maakt, is dat er veel afzeggingen zijn omdat in dit seizoen mensen nogal snel verkouden zijn, en dan mogen ze niet komen. Of erger, de e-mails vanuit de faculteit dat je mogelijk in contact bent geweest met een positief geteste student of patiënt. Dat maakt het allemaal niet eenvoudiger.”

Zeer goed opgelost

Ook voor de studenten Tandheelkunde in Groningen is er nogal wat veranderd. In eerste instantie was er natuurlijk de onzekerheid over wat corona voor de studie zou gaan inhouden. Zou de pandemie voor vertraging zorgen en zo ja hoeveel? Net als in Amsterdam en Nijmegen dacht de faculteit gelukkig goed mee om de nadelige gevolgen tot een minimum te beperken: alle colleges worden via een online platform gegeven en de tentamens worden fysiek afgenomen.

"In Groningen heeft tot dusverre niemand studievertraging opgelopen", zegt Bashir*. “De theorie is allemaal online doorgegaan. Vorig studiejaar waren vanaf maart zowel de colleges als de tentamens online, in dit nieuwe studiejaar zijn de colleges allemaal online en de tentamens fysiek. Vorig studiejaar was de kliniek vanaf maart gesloten, dat kostte dus een half jaar klinisch onderwijs. Dit is opgelost door het nieuwe studiejaar in trimesters in te delen in plaats van semesters. In het eerste trimester is het gemiste klinische onderwijs ingehaald. Hetzelfde is gebeurd met het onderwijs op het skillslab. Het is natuurlijk jammer dat je je medestudenten minder ziet, maar er is geen studievertraging doordat de opleiding de problemen zeer goed heeft opgelost.”

Studievertraging of niet, uiteraard heeft de pandemie op iedere student impact. Beperkte sociale contacten en eenzaamheid zijn slechts twee van de problemen die studenten ervaren. Over de studententijd wordt vaak gezegd dat dit de beste tijd van je leven is. Behalve als je in de huidige coronatijd studeert

Hoe staan de faculteiten in de coronapandemie?

  • In Amsterdam is gekozen voor een aanpak waarbij de gebouwcapaciteit in fases wordt afgeschaald. Er wordt gewerkt met prioriteitsniveaus per studiejaar en percentages van de totale capaciteit. Sinds 16 december vindt het theoretisch onderwijs online plaats. Een groot deel van het klinisch onderwijs gebeurt in aangepaste vorm. Er is een prioriteringsschema vastgesteld dat per maand wordt geactualiseerd.
  • In Nijmegen vinden er sinds 16 december geen fysieke onderwijsactiviteiten plaats. Een uitzondering geldt voor tentamens, examens en praktijkonderwijs. Tentamens op locatie gaan door zoals geroosterd, ook op externe locaties. Voor studenten die als gevolg van de coronamaatregelen (thuisisolatie of bij klachten) niet naar de fysieke locatie kunnen komen zijn alternatieven beschikbaar. Ook examens en praktijkonderwijs (zoals laboratoriumonderwijs) die al fysiek gepland staan, vinden doorgang. Voor de medische faculteit geldt voorts dat de coassistentschappen, diverse stages en de tandheelkundepraktijk doorlopen.
  • Met ingang van 16 december vinden in Groningen colleges en andere onderwijsbijeenkomsten alleen online plaats. Ingeroosterd klinisch en skillslab onderwijs vindt doorgang. Onderzoek in het kader van Wetenschappelijk Denken en Handelen gaat door onder de voorwaarde dat de ontvangende instelling of afdeling dit verantwoord vindt. Ook klinische stages (MKA, Orthodontie en Individuele Profilering) gaan onder die voorwaarde door. Na de instelling van de avondklok stoppen alle fysieke onderwijsactiviteiten om 19.00 uur en worden fysieke tentamens die na 18.00 uur starten verplaatst.
*Omdat een aantal studenten de voorkeur had om niet bij naam genoemd te worden, zijn op hun verzoek hun namen gefingeerd.

Dit artikel verscheen eerder in NT/Dentz 01-2021.