facebook

FAQ Triage volgens de Leidraad Mondzorg Corona

Hieronder staat een overzicht van vragen van mondzorgverleners over de triage volgens de Leidraad Mondzorg Corona. De antwoorden zijn gegeven door de Commissie Leidraad Mondzorg Corona (CLMC), tenzij anders aangegeven.

Laatste update: 5 januari 2022

Mag een patiënt met negatieve PCR-test en met klachten passend bij corona naar de praktijk komen?

Als de klachten niet anders worden of verergeren sinds de coronatest, dan mag de patiënt naar de praktijk komen, tenzij er andere reden is voor quarantaine. (Zie op Rijksoverheid.nl: Uitslag van de coronatest)

Mag een patiënt met een negatieve zelftest en met klachten passend bij corona naar de praktijk komen?

Nee. Voor spoedgevallen echter geldt dat dan zorg kan worden verleend onder de voorwaarden van de Werkinstructie Spoedzorg COVID-19 in de Tandartspraktijk.

Voor kinderen (tot 4 jaar én van 4 tot en met 12 jaar) worden in de mondzorg de quarantaineregels toegepast gelijk aan zoals die voor iedereen van 13 jaar en ouder gelden waarom is dat?

Over de afgelopen periode (half oktober tot begin december 2021) is gebleken (bron: RIVM) dat het aantal COVID-besmettingen onder kinderen van 0 t/m 3 jaar en 4 t/m 11 jaar sterk is toegenomen. Omdat voor deze groep (onder de 13 jaar) geen mondneusmaskerplicht is en de CLMC het ook niet reëel acht deze in- of door- te voeren in de mondzorgpraktijk is zij van mening dat deze groep een reëel risico vormt voor de overige (kwetsbare) patiënten en medewerkers. Het blijft te allen tijde mogelijk reguliere zorg te verlenen als de quarantaineperiode voorbij is of eerder bij spoedklachten en wel onder de voorwaarden volgens de Werkinstructie ‘Spoedzorg COVID-19 in de Tandartspraktijk’.

Waarom is geen uitzondering gemaakt voor 0 tot 3-jarigen bij de triage?

Het onverkort toepassen van een maatregel van 0 tot 3-jarigen op de mondzorgpraktijksituatie die bedoeld is voor de kinderopvang lijkt niet juist in tegenstelling tot bij de kinderopvang, waar kinderen met milde verkoudheidsklachten wel mogen komen. Het gaat bij een bezoek aan de mondzorgverlener om incidenteel bezoek, waarbij uitstel van het consult geen consequenties heeft voor de logistiek binnen het gezin en waar kinderen en hun gewoonten (hoesten, “normale” neusverkoudheid) beter in beeld zijn dan in de mondzorgpraktijk.

Waarom behoort de vraag 'bent u gevaccineerd?' niet tot de triagevragen?

Omdat het al dan niet gevaccineerd zijn onvoldoende informatie geeft over de besmettelijkheid.

Kan een coronatest (ongeacht het type en de uitslag) de triagevragen vervangen?

Nee, dat kan niet, omdat de uitslag tijdgebonden is en de testuitslag alleen onvoldoende zekerheid biedt. Triage vraagt naar eventueel aanwezige klachten.

Mag een mondzorgverlener een vaccinatie advies geven aan patiënten (gevraagd en ongevraagd)?

Zorgverleners dienen hun advies te beperken tot hun deskundigheidsgebied. Kennis over vaccinatie valt hier bij mondzorgverleners niet onder. Mocht een patiënt een vraag hebben ten aanzien van vaccineren dan kan altijd verwezen worden naar de huisarts, GGD of het RIVM.

Mag een zelftest worden aangeboden aan patiënten (zonder klachten) die anders volgens de triage-regels hun afspraak moeten afzeggen?

Dit raadt het CLMC ten zeerste af omdat er nog onvoldoende kennis is over de effectiviteit van deze testen. Het risico bestaat dat iemand met een negatieve testuitslag toch besmet is met het SARS-CoV-2 virus en ook besmettelijk kan zijn.

Welke vragen zijn cruciaal en zal de patiënt hier eerlijk op antwoorden?

De volledige set aan vragen is belangrijk. En dient volgordelijk gesteld te worden. Het moet voor de patiënt volstrekt helder zijn dat er los van de uitkomst van de triage altijd spoedzorg beschikbaar is.

Wat moet er precies allemaal uitgevraagd worden?

Dit staat in de Leidraad beschreven bij de triagevragen. Het gaat om triage in drie stappen. De eerste stap betreft vragen die de patiënt voorafgaand aan het bezoek aan de praktijk moet beantwoorden. Deze vragen kunnen online/per mail/schriftelijk/telefonisch worden gesteld. De tweede stap betreft een controlevraag hiervan en vindt plaats als de patiënt de praktijk betreedt. De derde stap tot slot wordt uitgevoerd door de verantwoordelijk mondzorgverlener die de triage controleert en vastlegt.

Wat is de juiste vragenvolgorde?

Zoals opgenomen bij triage vragen in de Leidraad is de volgorde chronologisch opgenomen. Zie ook de flowcharts.

Is door middel van triage onderscheid te maken in hoe besmettelijk iemand is?

Nee. In het kader van de Leidraad staat triage voor selectie aan de poort om het risico te minimaliseren op het regulier toelaten tot de mondzorgpraktijk van een patiënt die (mogelijk) met het SARS-CoV-2 virus is besmet.

Kan verwezen worden voor spoedzorg aan coronapatiënten naar een CAM-praktijk (Corona Acute Mondzorg), als het bv. niet lukt de praktijk tijdig gereed te maken/hebben?

Nee, dit is niet meer mogelijk sinds 1 juli 2020. Mocht een dergelijke situatie zich voordoen kan mogelijk een beroep gedaan worden op een collega uit je eigen netwerk waarmee in goed overleg afspraken zijn gemaakt.

Moet een categorie-B-patiënt behandeld worden of mag ik de patiënt weigeren?

Een categorie-B-patiënt met spoedklachten moet behandeld worden volgens de Werkinstructie Spoedzorg COVID-19 in de Tandartspraktijk. Deze behandeling kan in de eigen praktijk worden uitgevoerd, dan wel worden overgedragen aan een collega/praktijk in de regio met wie hierover afspraken zijn gemaakt, een waarnemer of een spoeddienst. Behandelingen die geen spoedzorg vereisen moeten worden uitgesteld tot het moment dat de patiënt weer onder categorie A valt.

Hoe 'houdbaar' is het resultaat van de triage?

Het resultaat van de triage is maximaal 72 uur geldig. Daarom moet voorafgaand aan elke daadwerkelijke afspraak de triage worden gedaan.

Moet de triage worden gedocumenteerd?

Ja, het resultaat (behandeling is wel/niet mogelijk) van de actuele triage, geldig ten tijde van de behandeling, dient in ieder geval in het patiëntdossier te worden vastgelegd. Het is niet nodig de (afzonderlijke) antwoorden op de triagevragen vast te leggen. Let wel: op alle informatie van de patiënt is de AVG van toepassing.

Welk risico blijft over na zorgvuldige triage?

Het risico is mede afhankelijk van de prevalentie van COVID-19 en de virulentie van het virus, maar door de strikte triage op symptomatische personen (met verhoogd risico op besmettelijkheid), het geldende testbeleid, aanbevelingen t.a.v. (thuis)quarantaine en de extra maatregelen en de reeds aanwezige bescherming van de Richtlijn Infectiepreventie in Mondzorgpraktijken en de Werkinstructie ‘Spoedzorg COVID-19 in de Tandartspraktijk’, zijn de commissie én het RIVM van mening dat het risico in de mondzorgpraktijk voor zowel de zorgverlener als de patiënt beheersbaar is.

Hoe groot is de kans dat pre- en asymptomatische patiënten toch besmet zijn?

Het verloop van de ziekte COVID-19 is dat er in het eerste stadium altijd een periode is waarin iemand wel besmet is, maar (nog) geen symptomen heeft. In hoeverre iemand dan ook besmettelijk is, daar is op dit moment geen eenduidig bewijs voor. Wat wel duidelijk is dat iemand met milde symptomen al besmettelijk is, waardoor de triage strikt moet worden toegepast. De basis van de leidraad is risicobeperking, door patiëntselectie middels triage en de mate van bescherming die de Richtlijn Infectiepreventie in Mondzorgpraktijken biedt aangevuld met de extra maatregelen van de Leidraad.

Zijn mensen zonder symptomen (die evt. wel corona hebben) besmettelijk? Want als bij dergelijke patiënten aerosol geproduceerd wordt bijv. tijdens een gebitsreiniging dan kan dit ingeademd worden.

Volgens het RIVM zijn er aanwijzingen voor pre- en/of vroegsymptomatische transmissie. De mate waarin en de wijze waarop deze patiënten bijdragen aan transmissie is nog niet duidelijk vastgesteld. Wel duiden beschikbare gegevens er op dat in de pre- en vroegsymptomatische fase een grotere kans op besmettelijkheid bestaat dan later. De in de Leidraad aangeraden hygiënemaatregelen moeten voorkomen dat transmissie plaatsvindt. Zie ook bij 4. Persoonlijke Beschermingsmiddelen (PBM) de vraag: Kan veilig mondzorg verleend worden aan mensen, die besmet zijn met het coronavirus maar geen symptomen hebben (pre- en asymptomatische patiënten)?

Hoe lang moet een patiënt na corona klachtenvrij zijn voordat deze in de praktijk kan worden behandeld?

Als de isolatie wordt opgeheven (de GGD informeert de patiënt hierover), kan de patiënt worden behandeld.

Hoe moet gehandeld worden als twijfel bestaat of een patiënt die voor een (spoed)behandeling komt het coronavirus bij zich draagt?

Gebruik de flowchart voor triage van patiënten om antwoord te krijgen op de vraag wanneer de patiënt behandeld mag worden. Bij twijfel overleg met de patiënt, laat de patiënt zich testen, en stel de behandeling (indien mogelijk) uit. De indeling in patiëntengroep A en B maakt het mogelijk het juiste niveau van noodzakelijke maatregelen toe te passen.

Hoe om te gaan met patiënten met een onderliggende aandoening (bijv. diabetes mellitus, hart- en vaatziekten, COPD, astma, obesitas)? Moet bij deze patiënten de behandeling worden uitgesteld?

Triage maakt alleen een selectie betreffende het wel of niet hebben van COVID-19 dan wel symptomen daarvan. Na triage dient de (medische) anamnese te worden afgenomen door de mondzorgprofessional en vervolgens moet in goed overleg met de patiënt (en eventueel diens huisarts) besloten worden of behandeling op dit moment verantwoord is.

Mag een patiënt die tot de zgn. kwetsbare groepen gerekend kan worden behandeld worden?

Triage maakt alleen een selectie betreffende het wel of niet hebben van COVID-19 dan wel symptomen daarvan. Na triage dient de (medische) anamnese te worden afgenomen door de mondzorgprofessional en vervolgens moet in goed overleg met de patiënt (en eventueel diens huisarts) besloten worden of behandeling op dit moment verantwoord is.

Waarom worden ouderen niet uitgesloten van behandeling?

Het RIVM acht deze groep niet een op voorhand uit te sluiten groep. Wel is het zaak een goede (medische) anamnese af te nemen en bij twijfel de huisarts te raadplegen en op individueel niveau de behandeling eventueel uit te stellen.

Mag ik iemand behandelen die beroepsmatig in contact is geweest een coronapatiënt? Bijv. een verzorgende in een verpleeghuis.

Het beroep van de patiënt maakt voor de triage niet uit. Gebruik de flowchart voor triage van patiënten om antwoord te krijgen op de vraag wie je wel en niet kunt behandelen. Als de medewerker goed is beschermd, dan is de kans klein dat deze besmet is door de coronapatiënt.

Mogen de triagevragen ook pas in de praktijk of behandelkamer gesteld worden of is het verplicht om de patiënt vooraf via mail of telefoon te benaderen voor de vragen?

Het uitgangspunt van de triage in drie stappen is dat patiënten die COVID-19 hebben dan wel symptomen hebben niet naar de praktijk komen om risico's op transmissie te voorkomen. Stap 1 betreft het stellen van de triagevragen, eventueel digitaal. Het dient een zo actueel mogelijke triage te zijn dus maximaal 72 uur voor de afspraak. Vooraf de patiënt de triagevragen voorleggen heeft als voordeel dat de patiënt met vage klachten meer tijd heeft om over zijn situatie na te denken en vermoedelijk beter in staat is de triage te beantwoorden. Stap 2: Bij binnenkomst van de patiënt in de mondzorgpraktijk wordt deze actualiteit geverifieerd.  Stap 3: Direct voor de behandeling moet dit proces door  de behandelaar gecontroleerd worden en de uitslag ervan genoteerd worden in het patiëntendossier.

Hoe om te gaan met patiënten die aangeven dat ze hooikoorts (of andere allergische luchtwegklachten) hebben?

Over hooikoorts geeft het RIVM aan dat de patiënt elk jaar dezelfde klachten in ongeveer dezelfde periode ervaart en goed aangevoeld kan worden of het ‘die klachten van de hooikoorts’ zijn. Hooikoorts hoeft geen reden te zijn om patiënten niet te behandelen. Bij twijfel kan de patiënt zich laten testen.

Triage maakt gebruik van zelfrapportage door de patiënt, waarbij de mogelijkheid tot 'sociaal wenselijk antwoorden' kan optreden. Waarom is toch voor deze vorm van triage gekozen?

De Leidraadcommissie gaat ervan uit dat patiënten zich bewust zullen zijn van de ernst van de pandemie en zo goed mogelijk mee werken aan triage. Het risico dat patiënten 'sociaal wenselijk antwoorden' kan worden verkleind door goed aan te geven waar triage voor dient en dat altijd zorg zal kunnen worden verleend.

Hoe om te gaan met een patiënt die aangeeft dat een huisgenoot op een testuitslag wacht?

Triage geeft voor deze patiënt aan dat gewoon behandeld kan worden. Overwogen kan worden de patiënt te adviseren een (zelf)test te doen.

Mogen patiënten die in België/Duitsland wonen in Nederland naar de mondzorgverlener?

Patiënten die onder de uitzonderingsvoorwaarden vallen voor quarantaine na buitenlandbezoek, waaronder grenswerkers, kunnen volgens de gebruikelijke protocollen behandeld worden. Er zijn voor deze groep geen aanvullende maatregelen nodig bij het leveren van mondzorg.

Bestaat de mogelijkheid dat pijnmedicatie aan categorie-B-patiënten niet voorgeschreven kan worden in verband met reeds gebruikte medicatie vanwege COVID-19?

Er is geen belemmering bekend voor het voorschrijven van paracetamol en NSAID’s aan patiënten die behandeld worden vanwege COVID-19. Voor het voorschrijven van overige pijnmedicatie adviseert de CLMC contact op te nemen met de huisarts/behandelend arts van de patiënt.

Hoe moet de mondzorgverlener omgaan met patiënten die net teruggekeerd zijn vanuit een verblijf in het buitenland?

Zie op Rijksoverheid.nl: Reizen tijdens corona

Waarom behoren mensen die volgens de definitie van het RIVM een verhoogde kans hebben om geïnfecteerd te zijn niet meer automatisch tot groep B?

Deze mensen (personen van 18 jaar of ouder met een verstandelijke handicap die in een instelling wonen en personen woonachtig in een verpleeghuis) hebben weliswaar volgens het RIVM enerzijds een verhoogd risico om geïnfecteerd te zijn, dan wel anderzijds mogelijk kwetsbaar, maar door het toepassen van triage en het werken volgens de huidige Leidraad is het risico op transmissie in de mondzorgpraktijk beheersbaar.

coronavirus